← Bitki Hastalıkları

Kist nematodları

Heterodera schachtii (şeker pancarı), H. avenae / H. filipjevi (tahıl), H. glycines (soya), Globodera rostochiensis ve G. pallida (patates)

NematodKökBacillus kanıtı: orta

Kist nematodları kökte yaşayan mikroskobik kurtlardır: tahılda Heterodera avenae ve H. filipjevi, şeker pancarında H. schachtii, patateste Globodera rostochiensis ve G. pallida zarar yapar. Dişiler köke tutunup şişer, kökte beyaz-sarı topçuklar (kist) olarak görülür; bitkide saçak kök, sararma, bodurluk ve tarlada ocak ocak zayıf bitki grupları oluşur. Kistlerin içindeki yumurtalar toprakta uzun yıllar canlı kalır; aynı ürünün üst üste ekildiği, hafif ve kumlu topraklarda ve kurak geçen ilkbaharlarda zarar artar.

Smiley R.W., Dababat A.A., Iqbal S. ve ark. 2017. Cereal Cyst Nematodes: A Complex and Destructive Group of Heterodera Species. Plant Disease 101(10):1692–1720. DOI

Kist nematodları belirtisi (temsili görsel)
Temsili görsel · yapay zekâ ile hazırlandı

Kist nematodları nasıl anlaşılır?

  • Kök yüzeyinde toplu iğne başı büyüklüğünde, önce beyaz-sarı, olgunlaşınca kahverengi limon veya küre şeklinde kistler (urlar değil, köke tutunmuş dişiler).
  • Kökler aşırı saçaklı, sakal gibi.
  • Toprak üstünde tarlada yuvarlak lekeler halinde bodur, sarı, öğlen solan bitkiler; pancarda sakal kök ve küçük kök.

Bu belirtiyi görürseniz

Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.

Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.

Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar

Tarla verisi yalnızca soya kist nematodunda (H. glycines) var: B. velezensis Bve2 sera, mikroparsel ve tarlada kist yoğunluğunu tutarlı biçimde düşürmüş, B. megaterium Sneb207 ve Ba2-4 iki yıllık tarla denemelerinde kist, larva ve yumurta sayısını azaltıp verimi artırmıştır. Tahılda (H. avenae) B. subtilis BREB 03 kistten larva çıkışını %48,31 engellemiş ve arpa gelişimini artırmıştır; bu çalışma laboratuvar ve saksı düzeyindedir. Etki, bitkide sistemik dayanıklılığın (salisilik asit, jasmonik asit ve etilen yolları) uyarılması ve nematodun köke girişinin, gelişmesinin yavaşlatılmasıyla açıklanmaktadır. Şeker pancarı kist nematodu (H. schachtii) ve patates kist nematodları (Globodera) için bu 5 türle yapılmış, DOI'si doğrulanabilen sera/tarla çalışması bulunamamıştır; B. licheniformis ve B. pumilus ile kist nematodu çalışması da bulunamamıştır.

Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.

B. subtilis · BREB 03 (arpa kökünden izole edilmiş endofit)arpa (Heterodera avenae) · laboratuvar + saksı

On endofit bakteri içinde BREB 03 kistlerden larva çıkışını en çok engelleyen suş oldu (%48,31) ve karşılaştırma ürünü Azotobacter chroococcum HT-54'ten üstün çıktı; tohum uygulaması arpanın gelişim değerlerini belirgin artırdı.

Mekanizma: Kistten larva çıkışının engellenmesi; siderofor, amonyak, IAA üretimi ve fosfor çözme ile bitki gelişiminin desteklenmesi

Bhambhu M.K., Duggal P., Kumar A., Saini S. 2025. Multitrait Root Endophytic Bacillus subtilis BREB 03 Reduce Heterodera avenae Infestation in Barley. Journal of Basic Microbiology 65(12):e70099 · DOI
B. velezensis (B. amyloliquefaciens grubu) · Bve2soya (Heterodera glycines) · laboratuvar + sera + mikroparsel + tarla

663 PGPR suşu içinde nematodu laboratuvarda öldürenlerin %92,6'sı Bacillus cinsindendi; B. velezensis Bve2 sera, mikroparsel ve tarla denemelerinde ekimden 60 gün sonra kist yoğunluğunu tutarlı biçimde düşürdü (özette azalma yüzdesi verilmemiştir). Tarlada abamektin + Bve2 + Bal13 karışımı soya verimini artırdı.

Mekanizma: Larvaları öldürme (nematisit etki) ve kök bölgesinde kolonizasyon

Xiang N., Lawrence K.S., Kloepper J.W., Donald P.A., McInroy J.A. 2017. Biological control of Heterodera glycines by spore-forming plant growth-promoting rhizobacteria (PGPR) on soybean. PLoS ONE 12(7):e0181201 · DOI
B. megaterium (Priestia megaterium) · Sneb207soya (Heterodera glycines) · tarla + saksı

İki tarla denemesinde Sneb207 kist, larva ve yumurta sayısını ilaçsız kontrole göre belirgin azalttı ve soya gelişimini artırdı; saksıda köke giren larva sayısı azaldı ve nematodun gelişme süresi uzadı (özette yüzde verilmemiştir).

Mekanizma: Sistemik dayanıklılık (ISR): salisilik asit, jasmonik asit ve etilen yollarında savunma genlerinin (GmACS9b, GmEDS1, GmPAD4, GmSAMT1, GmNPR1-1) artması

Zhou Y., Chen J., Zhu X. ve ark. 2021. Efficacy of Bacillus megaterium strain Sneb207 against soybean cyst nematode (Heterodera glycines) in soybean. Pest Management Science 77(1):568–576 · DOI
B. megaterium (Priestia megaterium) · Ba2-4soya (Heterodera glycines) · sera + tarla (2021 ve 2022)

Sera ve iki yıllık tarla denemelerinde Ba2-4 (B. aryabhattai Ba1-7 ve B. halotolerans Ba2-6 ile birlikte en iyi üç suştan biri) köklerdeki dişi nematod sayısını azalttı ve bitki başına tohum sayısını artırdı (Ba2-4 için özette yüzde verilmemiştir; %93,85 larva ölümü B. halotolerans Ba2-6'ya aittir).

Mekanizma: Dişi oluşumunun azalması; bitki gelişiminin desteklenmesi (sistemik dayanıklılık deneyi yalnızca Ba2-6 ile yapılmıştır)

Zhou Y., Chen J., Feng Y. ve ark. 2024. Biocontrol potential of Bacillus strains against soybean cyst nematode (Heterodera glycines) and for promotion of soybean growth. BMC Microbiology 24(1):371 · DOI

Sık sorulan sorular

Kist nematodları belirtileri nelerdir?

Kök yüzeyinde toplu iğne başı büyüklüğünde, önce beyaz-sarı, olgunlaşınca kahverengi limon veya küre şeklinde kistler (urlar değil, köke tutunmuş dişiler). Kökler aşırı saçaklı, sakal gibi. Toprak üstünde tarlada yuvarlak lekeler halinde bodur, sarı, öğlen solan bitkiler; pancarda sakal kök ve küçük kök.

Kist nematodları neden olur?

Etmeni Heterodera schachtii (şeker pancarı), H. avenae / H. filipjevi (tahıl), H. glycines (soya), Globodera rostochiensis ve G. pallida (patates) (nematod). Kist nematodları kökte yaşayan mikroskobik kurtlardır: tahılda Heterodera avenae ve H. filipjevi, şeker pancarında H. schachtii, patateste Globodera rostochiensis ve G. pallida zarar yapar. Dişiler köke tutunup şişer, kökte beyaz-sarı topçuklar (kist) olarak görülür; bitkide saçak kök, sararma, bodurluk ve tarlada ocak ocak zayıf bitki grupları oluşur.

Bacillus ile kist nematodları üzerine yapılmış çalışma var mı?

Evet. Tarla verisi yalnızca soya kist nematodunda (H. glycines) var: B. velezensis Bve2 sera, mikroparsel ve tarlada kist yoğunluğunu tutarlı biçimde düşürmüş, B. megaterium Sneb207 ve Ba2-4 iki yıllık tarla denemelerinde kist, larva ve yumurta sayısını azaltıp verimi artırmıştır. Tahılda (H. avenae) B. subtilis BREB 03 kistten larva çıkışını %48,31 engellemiş ve arpa gelişimini artırmıştır; bu çalışma laboratuvar ve saksı düzeyindedir. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.

Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?

Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.

Buğday için diğer hastalıklar

Proverim nedir, ne değildir? Proverim, Tarım ve Orman Bakanlığı lisanslı, beş Bacillus türü içeren bir mikrobiyal gübredir (bitki besleme ürünü). Zirai ilaç değildir; hastalık ya da zararlıya karşı ilaç yerine kullanılmaz ve yalnızca etiketindeki talimata göre uygulanır. Ayrıntılar: İlkelerimiz ve yasal bilgilendirme.
Fotoğraf gönderin, ön değerlendirme alın