Hıyar ve kabakta külleme nasıl anlaşılır?
- Yaprak üstünde un serpilmiş gibi beyaz, yuvarlak, toz halinde lekeler; birleşip bütün yaprağı kaplar.
- Yaprak sararır, kağıt gibi kurur.
- Meyveler güneşte kalıp yanabilir, tat ve şeker oranı düşer.
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Kabakgil küllemesinde kanıtların çoğu seradan gelir: B. licheniformis hıyarda hastalık şiddetini %45,3 azaltmış; kabakta B. subtilis hastalık şiddetini %4,8'e indirip meyve sayısını %110,9 artırmış, B. subtilis ve B. pumilus belirtileri belirgin azaltmıştır (B. megaterium da denenmiş, öne çıkan türler arasında değildir). B. amyloliquefaciens SD-32 serada hıyar küllemesini prumisin maddesiyle spor çimlenmesini durdurarak bastırmıştır. ABD'de tek tarla çalışmasında kavunda B. subtilis (Serenade) tek başına küllemeyi yalnızca %28,6 azaltmış, kükürt ve sistemik ilaçlarla dönüşümlü programda ise toplam kontrol %86–100 olmuştur. Etki iturin/fengisin ve prumisin ile doğrudan baskılama ile savunma enzimlerinin (peroksidaz, PPO, fenoller) uyarılmasından gelir; Bacillus en iyi sonucu önleyici ve ilaç programına ortak olarak verir.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
Uygulama süresince tek başına kullanıldığında külleme şiddetini ilaçsız bitkilere göre %28,6 azalttı (kükürt %100, triflumizol %99,3). Birinci ve üçüncü uygulaması Quintec veya Procure, ikinci ve dördüncüsü Serenade gibi ürünlerden oluşan dönüşümlü programlar hastalığı %86,0–100 azalttı.
Mekanizma: Özette mekanizma verilmemiştir (düşük etkili, direnç yönetimi ortağı olarak değerlendirildi)
Kültür süzüntüsü Podosphaera xanthii spor çimlenmesini %60 azalttı. Serada inokulasyondan iki gün önce hücre süspansiyonu olarak püskürtüldüğünde hastalık şiddetini %45,3 azalttı; bitkinin yaş ve kuru ağırlığı anlamlı arttı.
Mekanizma: Bitkide dayanıklılığın uyarılması: toplam fenol, polifenol oksidaz ve peroksidaz artışı; spor çimlenmesinin engellenmesi
Tüm uygulamalar Podosphaera xanthii spor çimlenmesini kontrole göre anlamlı engelledi; serada belirtiler, hastalık şiddeti ve AUDPC özellikle B. subtilis, B. pumilus ve T. harzianum püskürtülen bitkilerde belirgin azaldı; büyüme ve verim unsurları arttı (özette yüzde verilmemiştir).
Mekanizma: Savunma enzimlerinde (katalaz, peroksidaz, polifenol oksidaz) artış; mikroskopta mantar yapısında bozulma ve gelişmede sınırlanma
Serada hastalık çıkışını %5,3'e, hastalık şiddetini %4,8'e indirerek fungisit penkonazolden (%2,8 ve %3,5) sonra en iyi uygulama oldu; bitki başına meyve sayısını %110,9, meyve ağırlığını %98,7 artırdı (kontrol değeri özette verilmemiştir).
Mekanizma: Spor çimlenmesinin engellenmesi; peroksidaz, polifenol oksidaz ve toplam fenol artışı
SD-32 kültür sıvısı ve süzüntüsü serada hıyar küllemesini bastırdı; etkili madde prumisin olarak saptandı ve hastalığı anlamlı azalttı, bacillomisin D ve surfaktin ise küllemede etkili olmadı (özette yüzde verilmemiştir).
Mekanizma: Prumisin ile spor çimlenmesinin engellenmesi (doğrudan etki; bitki savunma genlerini uyarmıyor)
Sık sorulan sorular
Hıyar ve kabakta külleme belirtileri nelerdir?
Yaprak üstünde un serpilmiş gibi beyaz, yuvarlak, toz halinde lekeler; birleşip bütün yaprağı kaplar. Yaprak sararır, kağıt gibi kurur. Meyveler güneşte kalıp yanabilir, tat ve şeker oranı düşer.
Hıyar ve kabakta külleme neden olur?
Etmeni Podosphaera xanthii (syn. P. fusca), Golovinomyces orontii (mantar). Kabakgil küllemesi başta Podosphaera xanthii, daha az olarak Golovinomyces orontii/cichoracearum mantarlarıyla görülür; hıyar, kavun, karpuz ve kabakta yaprak, sap ve yaprak saplarında un serpilmiş gibi beyaz lekeler oluşur. Lekeler birleşince yaprak sararıp kurur, fotosentez düşer, meyve küçük kalır, kavunda şeker oranı azalır ve meyve güneş yanığına açık hale gelir.
Bacillus ile hıyar ve kabakta külleme üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Kabakgil küllemesinde kanıtların çoğu seradan gelir: B. licheniformis hıyarda hastalık şiddetini %45,3 azaltmış; kabakta B. subtilis hastalık şiddetini %4,8'e indirip meyve sayısını %110,9 artırmış, B. subtilis ve B. pumilus belirtileri belirgin azaltmıştır (B. megaterium da denenmiş, öne çıkan türler arasında değildir). B. amyloliquefaciens SD-32 serada hıyar küllemesini prumisin maddesiyle spor çimlenmesini durdurarak bastırmıştır. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
