← Bitki Hastalıkları

Fosfor (P) eksikliği

Besin eksikliği

Fizyolojik / besinYapraklarBacillus kanıtı: orta

Fosfor eksikliğinde bitki bodur kalır, yapraklar koyu, mat yeşil olur ve özellikle yaprak altı ile damarlarda mor-kırmızı renk görülür; belirtiler önce yaşlı yapraklarda başlar. Kök gelişimi, çiçeklenme ve meyve tutumu zayıflar. Toprakta fosfor çoğu zaman bol olsa da kireçli topraklarda kalsiyumla, asidik topraklarda demir-alüminyumla bağlanarak bitkinin alamayacağı hâle gelir.

Marschner P. (ed.) 2012. Marschner's Mineral Nutrition of Higher Plants, 3. baskı. Academic Press/Elsevier. DOI

Fosfor eksikliği belirtisi (temsili görsel)
Temsili görsel · yapay zekâ ile hazırlandı

Fosfor eksikliği nasıl anlaşılır?

  • Yapraklar koyu, mat yeşil; yaprak altı ve damarlar mor-kırmızımsı renk alır (domates fidesinde çok tipik).
  • Kök ve bitki gelişimi yavaş, çiçeklenme gecikir.

Bu belirtiyi görürseniz

Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.

Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.

Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar

B. megaterium (Priestia megaterium) fosfor çözücü olarak en iyi bilinen türdür: malik, kinik gibi organik asitler salgılayarak bağlı fosforu serbest bırakır; domateste HT517 suşu fosfor çözme genleri taşıyıp kök kütlesini iki katına çıkarmıştır. B. amyloliquefaciens ve B. pumilus karışımı domateste azaltılmış gübreyle tam doza eşdeğer fosfor alımı sağlamıştır. Kanıtlar sera ve saksı düzeyindedir; geniş tarla denemesi sınırlıdır.

Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.

B. megaterium (Priestia megaterium) · HT517domates · sera (saksı)

Dikimden 30 gün sonra kök biyokütlesi %108, bitki boyu %30, gövde çapı %34, sürgün biyokütlesi %31 arttı; çiçeklenme 8,2 gün erkene çekildi. Genomunda 7 fosfor çözme, 5 oksin üretim geni bulundu; kök boğazı çürüklüğü %51 azaldı.

Mekanizma: Organik asitle fosfor çözme, oksin üretimi, kök gelişimi

Yang W. ve ark. 2022. A genomic analysis of Bacillus megaterium HT517 reveals the genetic basis of its abilities to promote growth and control disease in greenhouse tomato. International Journal of Genomics 2022:2093029 · DOI
B. amyloliquefaciens + B. pumilus · IN937a + T4 (karışım)domates · sera

Önerilen gübrenin %75'i + bakteri uygulaması, aşılamasız tam doz gübreye eşdeğer büyüme, verim ve fosfor-azot alımı sağladı.

Mekanizma: Fosfor alımının artması, kök gelişimi

Adesemoye A.O., Torbert H.A., Kloepper J.W. 2009. Plant growth-promoting rhizobacteria allow reduced application rates of chemical fertilizers. Microbial Ecology 58:921–929 · DOI
B. megaterium (Priestia megaterium) · mj1212hardal · sera (saksı)

Kültürde yaklaşık 400 ng/ml malik asit ve 1000 ng/ml kinik asit üreterek fosfat çözdü; 27. günde sürgün boyu 8,1'den 9,5 cm'ye, kök boyu 7,8'den 9,5 cm'ye, yaş ağırlık 2,42'den 3,14 g'a (yaklaşık %30), klorofil 29,5'ten 32,7 SPAD'a çıktı.

Mekanizma: Organik asit (malik, kinik asit) salgılayarak fosfat çözme

Kang S.-M. ve ark. 2014. Phosphate solubilizing Bacillus megaterium mj1212 regulates endogenous plant carbohydrates and amino acids contents to promote mustard plant growth. Indian Journal of Microbiology 54(4):427–433 · DOI

Sık sorulan sorular

Fosfor eksikliği belirtileri nelerdir?

Yapraklar koyu, mat yeşil; yaprak altı ve damarlar mor-kırmızımsı renk alır (domates fidesinde çok tipik). Kök ve bitki gelişimi yavaş, çiçeklenme gecikir.

Fosfor eksikliği neden olur?

Etmeni Besin eksikliği (fizyolojik / besin). Fosfor eksikliğinde bitki bodur kalır, yapraklar koyu, mat yeşil olur ve özellikle yaprak altı ile damarlarda mor-kırmızı renk görülür; belirtiler önce yaşlı yapraklarda başlar. Kök gelişimi, çiçeklenme ve meyve tutumu zayıflar.

Bacillus ile fosfor eksikliği üzerine yapılmış çalışma var mı?

Evet. B. megaterium (Priestia megaterium) fosfor çözücü olarak en iyi bilinen türdür: malik, kinik gibi organik asitler salgılayarak bağlı fosforu serbest bırakır; domateste HT517 suşu fosfor çözme genleri taşıyıp kök kütlesini iki katına çıkarmıştır. B. amyloliquefaciens ve B. pumilus karışımı domateste azaltılmış gübreyle tam doza eşdeğer fosfor alımı sağlamıştır. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.

Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?

Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.

Birçok kültürde görülen diğer hastalıklar

Proverim nedir, ne değildir? Proverim, Tarım ve Orman Bakanlığı lisanslı, beş Bacillus türü içeren bir mikrobiyal gübredir (bitki besleme ürünü). Zirai ilaç değildir; hastalık ya da zararlıya karşı ilaç yerine kullanılmaz ve yalnızca etiketindeki talimata göre uygulanır. Ayrıntılar: İlkelerimiz ve yasal bilgilendirme.
Fotoğraf gönderin, ön değerlendirme alın