Kurşuni küf nasıl anlaşılır?
- Meyvede kaliks çevresinden başlayan sulu, açık kahve yumuşak çürüklük; üzeri kadife gibi kül-gri, tozlu küfle kaplanır (dokununca toz kalkar).
- Yeşil meyvede 'hayalet leke': 3–8 mm, ortası küçük nokta olan soluk beyaz-yeşilimsi halka.
- Gövdede budama yarasında açık kahverengi, iç içe halkalı uzun leke, üstü gri küflü; leke gövdeyi sararsa üst kısım kurur.
- Çiçekler kahverengileşip gri küfle kaplanır.
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Domateste B. velezensis HY19 sera denemesinde kurşuni küfü %73–77 kontrol etmiş, B. velezensis FX-6 ve B. amyloliquefaciens HR-11 laboratuvarda misel gelişimini %78–80 engellemiş ve hasat sonrası meyve çürümesini azaltmıştır. B. subtilis GA1 (sonradan B. amyloliquefaciens/velezensis grubuna alındı) elmada %80 koruma sağlamış, yarada fengisin üretimi gösterilmiştir. Mekanizma: fengisin/iturin/surfaktin, uçucu bileşikler ve biyofilm ile ISR. B. licheniformis, B. pumilus ve B. megaterium için domateste sayısal çalışma bu taramada bulunamamıştır.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
Fermantasyon sıvısı serada domates kurşuni küfünün görülme oranını düşürdü; kontrol etkisi %73,12–76,51.
Mekanizma: Çok sayıda antifungal madde ve salisilik asit; fosfataz, proteaz, selülaz, siderofor; yaprakta antioksidan enzim artışı
B. cinerea misel gelişimini laboratuvarda %78,63, 72 saatlik fermantasyon sıvısı %76,27 engelledi; tohum çimlenmesi ve fide gelişimini artırdı.
Mekanizma: Doğrudan antagonizma; IAA, siderofor ve ACC deaminaz ile büyüme teşviki
B. cinerea'yı %80,03 engelledi; hücresiz süzüntü ve uçucu bileşikler domates meyvesinde çürümeyi azalttı; uçucu bileşenlerden feniletil alkol vb. %92 üzeri engelleme gösterdi.
Mekanizma: Hif zarının bozulması, uçucu organik bileşikler, meyvede JA ve SA savunma yollarının uyarılması
Yaralı elmalarda kurşuni küfü ilk 5 günde güçlü biçimde azalttı, sonraki 10 gün boyunca %80 koruma sürdü; korunan yaralarda fengisin bulundu.
Mekanizma: İturin, fengisin ve surfaktin lipopeptitleri; meyve dokusunda yerinde fengisin üretimi
Surfaktini 1/3 daha fazla üreten BBC047 hem kök hem yaprakta kararlı biyofilm kurup B. cinerea'ya karşı ISR'ı etkinleştirdi; BBC023 yalnız kökte biyofilm kurup ISR uyardı (özette yüzde verilmemiştir).
Mekanizma: Surfaktin → biyofilm ve kalıcı kolonizasyon → ISR
Sık sorulan sorular
Kurşuni küf belirtileri nelerdir?
Meyvede kaliks çevresinden başlayan sulu, açık kahve yumuşak çürüklük; üzeri kadife gibi kül-gri, tozlu küfle kaplanır (dokununca toz kalkar). Yeşil meyvede 'hayalet leke': 3–8 mm, ortası küçük nokta olan soluk beyaz-yeşilimsi halka. Gövdede budama yarasında açık kahverengi, iç içe halkalı uzun leke, üstü gri küflü; leke gövdeyi sararsa üst kısım kurur.
Kurşuni küf neden olur?
Etmeni Botrytis cinerea (mantar). Botrytis cinerea, yaprak, gövde, çiçek ve meyvede gri-kurşuni toz gibi küf bırakan, 200'den fazla bitkiyi hastalandıran bir mantardır. Domateste gövdede budama yaralarından başlayan kahverengi lekeler, meyvede sulu çürüklük ve yeşil meyvede 'hayalet leke' denilen açık halkalar görülür.
Bacillus ile kurşuni küf üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Domateste B. velezensis HY19 sera denemesinde kurşuni küfü %73–77 kontrol etmiş, B. velezensis FX-6 ve B. amyloliquefaciens HR-11 laboratuvarda misel gelişimini %78–80 engellemiş ve hasat sonrası meyve çürümesini azaltmıştır. B. subtilis GA1 (sonradan B. amyloliquefaciens/velezensis grubuna alındı) elmada %80 koruma sağlamış, yarada fengisin üretimi gösterilmiştir. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
