Domates lekeli solgunluk virüsü nasıl anlaşılır?
- Genç yapraklarda bronz-mor renk, küçük kahverengi-siyah ölü noktacıklar ve halkalar; tepe kısmı aşağı kıvrılır, solgun görünür, bitki tek taraflı bodurlaşabilir.
- Gövde ve yaprak saplarında koyu çizgiler.
- Meyvede sarı-kırmızı iç içe halkalar ve alacalı, düzensiz renk (olgun meyvede çok tipik).
- Biberde meyvede çökük halkalı lekeler.
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Bacillus virüsü doğrudan etkilemez; tüm etki bitkide uyarılan dayanıklılık (ISR/SAR) üzerinden dolaylıdır ve kanıtlar sera düzeyindedir. B. amyloliquefaciens MBI600 TSWV görülme oranını %80'e kadar azaltmış, B. amyloliquefaciens ve B. subtilis endofit suşları serada %91–96 biyolojik kontrol etkinliği göstermiştir; akraba bir tospovirüste (GBNV) B. licheniformis ve B. velezensis suşları domateste hastalık oranını %84–88'den %16–36'ya indirmiştir. B. megaterium ve B. pumilus ile çalışma bulunamadı; Bacillus trips mücadelesi ve dayanıklı çeşidin yerini tutmaz.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
Kök (drench), yaprak veya toprağa karıştırma uygulamaları TSWV görülme oranını iki farklı çevre koşulunda %80'e kadar azalttı; PVY'nin sistemik birikimini geciktirdi.
Mekanizma: Salisilik asit (SA) bağımlı uyarılmış dayanıklılık (ISR/SAR), savunma genlerinin uyarılması
15 endofit izolattan 5'i yapraktaki virüs kopya sayısını önemli ölçüde azalttı ve %91–96 biyolojik kontrol etkinliği sağladı; bitki gelişimi arttı. En etkili suşlar B. amyloliquefaciens DJB5, YN48 ve Mg6 oldu.
Mekanizma: ISR: polifenol oksidaz ve peroksidaz gibi savunma enzimlerinin uyarılması; bitki gelişimini teşvik
Yakın etmen (tospovirüs GBNV): endofit uygulanan domateslerde hastalık görülme oranı %16–24, uygulanmayan bitkilerde %88 oldu; virüs titresi (DAC-ELISA, OD405) 0,26–0,39'a karşı 3,475 ölçüldü. (Çalışmadaki üçüncü suş B. tequilensis bu 5 tür dışındadır.)
Mekanizma: Endofit kolonizasyonu, ISR, bitki gelişimini teşvik
Yakın etmen (tospovirüs GBNV): serada endofitlerle hastalık görülme oranı %18–36, kontrolde %84 oldu; virüs kopya sayısı 1,3–3,1×10^5'e karşı 2,4×10^6. Tarlada B. velezensis başka bir bakteriyle (B. melitensis) birlikte uygulandığında hastalık oranı %30,1'den %18,1'e indi, bitki başı meyve 267 g'dan 549,3 g'a çıktı.
Mekanizma: ISR: MAPKK1, PAL, PPO, LOX1, JAR1, PDF1.2 savunma genlerinin uyarılması; bitki gelişimini teşvik
Sık sorulan sorular
Domates lekeli solgunluk virüsü belirtileri nelerdir?
Genç yapraklarda bronz-mor renk, küçük kahverengi-siyah ölü noktacıklar ve halkalar; tepe kısmı aşağı kıvrılır, solgun görünür, bitki tek taraflı bodurlaşabilir. Gövde ve yaprak saplarında koyu çizgiler. Meyvede sarı-kırmızı iç içe halkalar ve alacalı, düzensiz renk (olgun meyvede çok tipik).
Domates lekeli solgunluk virüsü neden olur?
Etmeni Tomato spotted wilt orthotospovirus; vektör: tripsler (özellikle Frankliniella occidentalis) (virüs). Domates lekeli solgunluk virüsü (TSWV), başta Batı çiçek tripsi (Frankliniella occidentalis) olmak üzere tripslerle taşınan, çok geniş konukçulu bir orthotospovirüstür. Genç yapraklarda bronzlaşma, küçük ölü noktalar ve halkalar, tepe kıvrılması ve bodurluk; olgun meyvede iç içe sarı-kırmızı halkalar ve alacalı renklenme görülür.
Bacillus ile domates lekeli solgunluk virüsü üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Bacillus virüsü doğrudan etkilemez; tüm etki bitkide uyarılan dayanıklılık (ISR/SAR) üzerinden dolaylıdır ve kanıtlar sera düzeyindedir. B. amyloliquefaciens MBI600 TSWV görülme oranını %80'e kadar azaltmış, B. amyloliquefaciens ve B. subtilis endofit suşları serada %91–96 biyolojik kontrol etkinliği göstermiştir; akraba bir tospovirüste (GBNV) B. licheniformis ve B. velezensis suşları domateste hastalık oranını %84–88'den %16–36'ya indirmiştir. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
