Domates sarı yaprak kıvırcıklığı virüsü nasıl anlaşılır?
- Tepe yaprakları küçülür, kenarları yukarı doğru kaşık gibi kıvrılır, kenarlardan başlayan parlak sarılık; yapraklar kalın ve gevrek.
- Boğum araları kısalır, bitki çalı gibi dik ve bodur kalır.
- Çiçekler dökülür, erken enfeksiyonda neredeyse hiç meyve tutmaz.
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Bacillus virüsü doğrudan öldürmez; etkisi tamamen dolaylıdır (bitkide uyarılmış sistemik dayanıklılık, ISR). B. amyloliquefaciens Ba13 serada hastalığı %48–52 oranında kontrol etmiş ve yapraktaki virüs miktarını %70,1 düşürmüş; ticari MBI600 suşunun da TYLCV'ye karşı güçlü antiviral etki gösterdiği bildirilmiştir. B. subtilis, B. megaterium, B. licheniformis ve B. pumilus ile TYLCV'de hakemli sayısal çalışma bulunamadı; Bacillus beyazsinek mücadelesi ve dayanıklı çeşidin yerini tutmaz.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
Enfeksiyon oranı, hastalık şiddeti ve yapraktaki virüs miktarı azaldı; kontrol etkinliği %48–52 oldu. Kök gelişimi ve sürgün biyokütlesi arttı.
Mekanizma: ISR: PR1, PR2, PR3 genleri ile PAL, PPO, POD enzimlerinin uyarılması; kök bölgesinde bakteri/fungus oranını artırıp zararlı fungusları azaltma
Bakteri uygulanan bitkilerde TYLCV miktarı kontrole göre %70,1 azaldı; antiviral ARGONAUTE genlerinin ifadesi 2,44–6,73 kat arttı, virüs genomundaki metilasyon %183,1 ve %63,0 yükseldi.
Mekanizma: ISR: RNA susturma (RNAi) mekanizmasının güçlendirilmesi, viral DNA metilasyonu
MBI600 TYLCV'ye karşı güçlü antiviral etki gösterdi, ancak aynı koşullarda CMV'ye karşı etkisiz kaldı (özette oransal değer verilmemiştir).
Mekanizma: ISR: bitkide sistemik savunma yanıtlarının (transkriptom düzeyinde) uyarılması
Sık sorulan sorular
Domates sarı yaprak kıvırcıklığı virüsü belirtileri nelerdir?
Tepe yaprakları küçülür, kenarları yukarı doğru kaşık gibi kıvrılır, kenarlardan başlayan parlak sarılık; yapraklar kalın ve gevrek. Boğum araları kısalır, bitki çalı gibi dik ve bodur kalır. Çiçekler dökülür, erken enfeksiyonda neredeyse hiç meyve tutmaz.
Domates sarı yaprak kıvırcıklığı virüsü neden olur?
Etmeni Tomato yellow leaf curl virus (Begomovirus); vektör: beyazsinek Bemisia tabaci (virüs). Domates sarı yaprak kıvırcıklık virüsü (TYLCV), beyazsinek (Bemisia tabaci) ile taşınan bir begomovirüstür. Tepe yaprakları küçülür, kenarlardan sararıp yukarı doğru kaşık gibi kıvrılır, bitki bodur kalır ve çiçekler dökülür; erken enfeksiyonda verim neredeyse tamamen kaybolabilir.
Bacillus ile domates sarı yaprak kıvırcıklığı virüsü üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Bacillus virüsü doğrudan öldürmez; etkisi tamamen dolaylıdır (bitkide uyarılmış sistemik dayanıklılık, ISR). B. amyloliquefaciens Ba13 serada hastalığı %48–52 oranında kontrol etmiş ve yapraktaki virüs miktarını %70,1 düşürmüş; ticari MBI600 suşunun da TYLCV'ye karşı güçlü antiviral etki gösterdiği bildirilmiştir. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
