Domates mozaik virüsü ve tütün mozaik virüsü nasıl anlaşılır?
- Yapraklarda açık yeşil-koyu yeşil alacalı mozaik deseni; yaprak yüzeyi kabarcıklı, bazen eğrelti otu gibi daralmış.
- Bitki hafif bodur.
- Meyvede düzensiz olgunlaşma, bazen iç kahverengileşme (çikolata meyve).
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Bacillus virüsü doğrudan öldürmez; etkisi tamamen dolaylıdır: bitkinin kendi savunmasını uyarır (uyarılmış sistemik dayanıklılık, ISR). Domateste B. amyloliquefaciens TBorg1 ve B. subtilis HA1 kültür süzüntüsünün yaprağa püskürtülmesi serada TMV birikimini yaklaşık %90 azaltmış; tütünde B. subtilis SW1 ve B. pumilus EN16 %71 ve %52 koruma sağlamıştır. ToMV'ye karşı bu 5 türle doğrudan çalışma bulunamadı (TMV ile aynı cinsten yakın virüs); tarla verisi yoktur.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
Virüsten 24 saat önce ve 24 saat sonra yapılan çift yaprak püskürtmesi, üst yapraklarda TMV birikimini %90 azalttı; hastalık şiddeti düştü, bitki gelişimi arttı.
Mekanizma: ISR: PR-1 ve PR-5 savunma genleri ile fenolik yol genlerinin (C4H, HCT, CHI) artışı; PPO ve POX antioksidan enzimlerinin yükselmesi, H2O2 ve MDA düşüşü.
Yaprak püskürtmesi üst yapraklarda TMV birikimini 15. günde %91'e kadar azalttı; toplam fenolik madde %27, flavonoit %50'ye kadar arttı; bitki gelişimi iyileşti.
Mekanizma: ISR; fenolik ve flavonoit birikimi, savunma ile ilgili genlerin uyarılması.
Mozaik belirtileri ve hastalık şiddeti azaldı; inokulasyondan 14 gün sonra SW1 %71, EN16 %52 koruma sağladı; ELISA ile virüs miktarı düşük bulundu.
Mekanizma: ISR: PAL, peroksidaz, polifenol oksidaz ve PR proteinlerinde artış; en iyi etki için uygulama ile virüs bulaşması arasında 5–7 gün gerekti.
Sık sorulan sorular
Domates mozaik virüsü ve tütün mozaik virüsü belirtileri nelerdir?
Yapraklarda açık yeşil-koyu yeşil alacalı mozaik deseni; yaprak yüzeyi kabarcıklı, bazen eğrelti otu gibi daralmış. Bitki hafif bodur. Meyvede düzensiz olgunlaşma, bazen iç kahverengileşme (çikolata meyve).
Domates mozaik virüsü ve tütün mozaik virüsü neden olur?
Etmeni Tomato mosaic virus, Tobacco mosaic virus (Tobamovirus) (virüs). Domates mozaik virüsü (ToMV) ve tütün mozaik virüsü (TMV) yapraklarda açık-koyu yeşil mozaik, yaprakta kıvrılma ve daralma, meyvede renk bozukluğu ve verim kaybı yapar. Böcekle değil; el, alet, budama, tohum ve bitki artıklarıyla mekanik olarak bulaşır ve bitki artığında uzun süre canlı kalır.
Bacillus ile domates mozaik virüsü ve tütün mozaik virüsü üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Bacillus virüsü doğrudan öldürmez; etkisi tamamen dolaylıdır: bitkinin kendi savunmasını uyarır (uyarılmış sistemik dayanıklılık, ISR). Domateste B. amyloliquefaciens TBorg1 ve B. subtilis HA1 kültür süzüntüsünün yaprağa püskürtülmesi serada TMV birikimini yaklaşık %90 azaltmış; tütünde B. subtilis SW1 ve B. pumilus EN16 %71 ve %52 koruma sağlamıştır. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
