Soğan, ıspanak ve tütün mildiyösü nasıl anlaşılır?
- Soğanda yaprak üzerinde uzunca, soluk yeşil-sarımsı lekeler ve üzerinde mor-gri kadife küf; yaprak uçtan kırılıp kurur.
- Ispanakta yaprak üstünde sarı lekeler, altında gri-mor küf.
- Tütünde yaprak altında mavi-gri küf ('mavi küf').
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Soğan mildiyösünde Mısır'da iki yıllık tarla denemesinde B. subtilis QST 713 (Serenade) hastalığı azaltıp verimi artırmış, ancak en etkili uygulamalar bakır ve Trichoderma olmuştur. Bezelye mildiyösünde (yakın etmen Peronospora viciae) B. velezensis püskürtmesi saksıda spor oluşumunu %80'in üzerinde bastırmış, laboratuvarda spor çimlenmesini %100 durdurmuştur. Fesleğen mildiyösünde (Peronospora belbahrii) B. subtilis ve B. amyloliquefaciens ürünleri 6 tarla denemesinde hastalığı kontrol edememiştir. Ispanak (P. effusa) ve lahanagil (Hyaloperonospora) mildiyösünde bu 5 türle yapılmış, DOI'si doğrulanabilen hakemli bir çalışma bulunamamıştır; B. megaterium, B. licheniformis ve B. pumilus ile Peronospora mildiyösüne yönelik hakemli çalışma da bulunamamıştır. Bu hastalıkta Bacillus tek başına değil, koruyucu programın bir parçası olarak düşünülmelidir.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
Soğan mildiyösüne (Peronospora destructor) karşı iki sezon denenen uygulamaların tamamı hastalığı anlamlı azalttı, baş verimini, toplam karbonhidrat ve suda çözünür kuru maddeyi artırdı; en yüksek etki bakır hidroksitte (%80,3 ve %76,4) ve Trichoderma ürününde (%80,2 ve %76,3) görüldü. Özette B. subtilis (Serenade) için ayrı yüzde verilmemiştir.
Mekanizma: Bitkide savunma enzimlerinin artması (dayanıklılığın uyarılması) – özet düzeyinde
Laboratuvarda spor çimlenmesi kontrole göre %100 engellendi; B. velezensis veya P. fluorescens suşları ya da süzüntüleri püskürtülen bezelye bitkilerinde mildiyö spor oluşumu %80'in üzerinde bastırıldı. Baklagillerde mildiyöye karşı etkili mikrobiyal ajanın ilk raporu olarak sunuldu.
Mekanizma: Spor çimlenmesinin doğrudan engellenmesi (antibiyoz; süzüntü de etkili)
Organik tarımda kullanılabilen ürünler (Bacillus esaslı olanlar dahil) haftalık uygulandığında hassas fesleğen çeşidinde hiçbiri haftalık şiddet ölçümleri veya AUDPC değerlerine göre mildiyöde etkili olmadı; çalışma, hassas çeşitte mildiyönün organik ürünlerle etkili şekilde yönetilemediğini doğruladı.
Mekanizma: Etki görülmedi (olumsuz sonuç)
Sık sorulan sorular
Soğan, ıspanak ve tütün mildiyösü belirtileri nelerdir?
Soğanda yaprak üzerinde uzunca, soluk yeşil-sarımsı lekeler ve üzerinde mor-gri kadife küf; yaprak uçtan kırılıp kurur. Ispanakta yaprak üstünde sarı lekeler, altında gri-mor küf. Tütünde yaprak altında mavi-gri küf ('mavi küf').
Soğan, ıspanak ve tütün mildiyösü neden olur?
Etmeni Peronospora destructor (soğan), P. effusa (ıspanak), P. tabacina (tütün mavi küfü) (oomiset). Peronospora mildiyösü, gerçek mantar değil oomiset olan ve yalnızca canlı bitkide yaşayabilen etmenlerle görülür: soğanda Peronospora destructor, ıspanakta Peronospora effusa, lahanagillerde Hyaloperonospora parasitica/brassicae. Yaprağın üst yüzünde soluk sarı lekeler, alt yüzünde (soğanda yaprak boyunca) gri-mor küf tabakası oluşur; ağır durumda yapraklar kurur, ıspanak ve lahanagillerde ürün pazar değerini kaybeder, soğanda baş küçük kalır.
Bacillus ile soğan, ıspanak ve tütün mildiyösü üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Soğan mildiyösünde Mısır'da iki yıllık tarla denemesinde B. subtilis QST 713 (Serenade) hastalığı azaltıp verimi artırmış, ancak en etkili uygulamalar bakır ve Trichoderma olmuştur. Bezelye mildiyösünde (yakın etmen Peronospora viciae) B. velezensis püskürtmesi saksıda spor oluşumunu %80'in üzerinde bastırmış, laboratuvarda spor çimlenmesini %100 durdurmuştur. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
