Patates Y virüsü nasıl anlaşılır?
- Patateste yaprakta mozaik, buruşma, damarlarda kararma (damar nekrozu), alt yapraklar ölüp sapta asılı kalır ('merdiven basamağı' belirtisi); bazı ırklarda yumruda halkalı nekroz.
- Biber ve domateste damar açılması, mozaik, yapraklarda ve gövdede kahverengi nekrotik çizgiler.
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Etki dolaylıdır (ISR); virüse doğrudan etki yoktur. Domateste B. amyloliquefaciens MBI600 PVY'nin bitkiye yayılmasını geciktirmiş, endofit B. subtilis 26D/Ttl2 virüs birikimini azaltıp meyve verimini geri kazandırmış, B. subtilis 1211 enfektiviteyi %46,7'ye düşürmüştür. Patateste toprağa verilen B. subtilis virüsü 35. günde %72 baskılamıştır. Kanıtlar sera düzeyindedir.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
Kök boğazına (drench) uygulama PVY'nin sistemik birikimini geciktirdi (aynı çalışmada TSWV görülme oranı %80'e kadar azaldı).
Mekanizma: Salisilik asit (SA) bağımlı savunma yolunun uyarılması (ISR).
Yaprağa uygulanan endofitler PVY ve PVX birikimini azalttı, bitki ribonükleaz aktivitesini artırdı ve hasta bitkilerde meyve verimini geri kazandırdı (özette yüzde verilmemiş).
Mekanizma: ISR: salisilat ve jasmonat bağımlı genlerin aktivasyonu; sitokinin artışı, ABA ve IAA dengesinin düzenlenmesi; ribonükleaz salgısı.
Bulaştırmadan 28 gün sonra enfektivite B. subtilis tek başına uygulanan bitkilerde %46,7'ye, kitosan nanopartikülle birlikte %20'ye düştü; birlikte uygulamada MDA %76,8, H2O2 %72,6 azaldı.
Mekanizma: ISR ve antioksidan savunma: peroksidaz, katalaz, polifenol oksidaz, fenolik ve flavonoit artışı.
Virüsten önce toprağa uygulama PVY birikimini 10. günde %32,8, 35. günde %72,3 azalttı; bitki yaş ve kuru ağırlığı %61,4 ve %56,6 arttı.
Mekanizma: ISR (PR-1 savunma geninin baskılanmasının önlenmesi), büyüme teşviki.
Sık sorulan sorular
Patates Y virüsü belirtileri nelerdir?
Patateste yaprakta mozaik, buruşma, damarlarda kararma (damar nekrozu), alt yapraklar ölüp sapta asılı kalır ('merdiven basamağı' belirtisi); bazı ırklarda yumruda halkalı nekroz. Biber ve domateste damar açılması, mozaik, yapraklarda ve gövdede kahverengi nekrotik çizgiler.
Patates Y virüsü neden olur?
Etmeni Potato virus Y (Potyvirus); vektör: yaprak bitleri (virüs). Patates Y virüsü (PVY) domateste damarlarda kararma/nekroz, beneklenme ve yaprak dökümü, patateste mozaik ve yumruda halka nekrozu yapar. Yaprak bitleriyle saniyeler içinde (kalıcı olmayan şekilde) taşınır; patateste tohumluk yumruyla da yayılır.
Bacillus ile patates y virüsü üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Etki dolaylıdır (ISR); virüse doğrudan etki yoktur. Domateste B. amyloliquefaciens MBI600 PVY'nin bitkiye yayılmasını geciktirmiş, endofit B. subtilis 26D/Ttl2 virüs birikimini azaltıp meyve verimini geri kazandırmış, B. subtilis 1211 enfektiviteyi %46,7'ye düşürmüştür. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
