Antraknoz nasıl anlaşılır?
- Olgun domates/biber meyvesinde yuvarlak, hafif çökük, su emmiş görünümlü leke; büyüyünce ortası koyulaşır, içinde iç içe halkalar halinde siyah noktacıklar ve nemli havada somon-turuncu, yapışkan spor kütleleri.
- Leke derine iner, meyve yumuşar.
- Fasulyede baklada kırmızı-kahve kenarlı, siyah, çökük lekeler.
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Domates antraknozu için doğrudan çalışma az; en güçlü kanıt biberden gelir: B. subtilis GYUN-2311 biber antraknozunda %72 kontrol sağlamış ve tarla koşulunda ilaçla birlikte en iyi sonucu vermiştir. B. velezensis suşları (LQ-03, HG-8-2) lipopeptitleriyle biber meyvesinde lezyonu ve çürüklüğü azaltmış, mangoda %52 etkinlik görülmüştür; patateste C. coccodes'a karşı B. subtilis izolatı misel gelişimini yaklaşık %53–55 engellemiştir.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
Kültür süzüntüsü Colletotrichum sporlarının çimlenmesini ve apresoryum oluşumunu engelledi; yaralı biber meyvesinde C. acutatum antraknozuna karşı %72, elmada C. siamense'ye karşı %70–75 kontrol sağladı; tarlada GYUN-2311 + kimyasal birlikte uygulaması biber antraknozunu tek başına ilaç programlarından daha fazla bastırdı.
Mekanizma: Fengisin, bacillaene, bacilysin vb. ikincil metabolitler; uçucu bileşikler; litik enzimler, siderofor, fosfat çözme
Ham lipopeptit özütü C. scovillei misel gelişimini EC50 = 28,48 µg/mL düzeyinde engelledi ve spor çimlenmesini durdurdu; ön uygulama biber meyvesinde antraknoz çıkışını ve lezyon boyutunu azalttı.
Mekanizma: Lipopeptitler (hücre zarı ve misel yapısını bozma)
LQ-03 biber antraknozunu etkili biçimde kontrol etti ve meyvede savunma enzimlerini artırdı; ham protein özütü C. scovillei'de misel gelişimini, konidi çimlenmesini ve canlılığını engelledi, hücre zarını bozdu (özette yüzde değer verilmemiştir).
Mekanizma: Antifungal proteinler/ikincil metabolitler, reaktif oksijen birikimi, savunma enzimlerinin uyarılması
Suş C. gloeosporioides'e karşı laboratuvarda %52 kontrol etkinliği gösterdi, hasat sonrası mango hastalıklarını baskılayıp depolama süresini uzattı; fosfat çözme ve azot bağlama özellikleri de vardı.
Mekanizma: Surfaktin, fengisin, bacilysin, difficidin; siderofor; amilaz/selülaz/proteaz/pektinaz
İki izolatın (biri B. subtilis) tek başına C. coccodes'u engelleme oranı %53,5–55,2; 4:6 karışımında %68,6 oldu; karışım süspansiyonu yumruda lezyon yayılmasını %81,4 oranında durdurdu ve peroksidaz/SOD düzeyini artırdı.
Mekanizma: Antibiyoz, biyofilm oluşumu ve yüzey kolonizasyonu, savunma enzimlerinin uyarılması
Sık sorulan sorular
Antraknoz belirtileri nelerdir?
Olgun domates/biber meyvesinde yuvarlak, hafif çökük, su emmiş görünümlü leke; büyüyünce ortası koyulaşır, içinde iç içe halkalar halinde siyah noktacıklar ve nemli havada somon-turuncu, yapışkan spor kütleleri. Leke derine iner, meyve yumuşar. Fasulyede baklada kırmızı-kahve kenarlı, siyah, çökük lekeler.
Antraknoz neden olur?
Etmeni Colletotrichum spp. (C. coccodes, C. gloeosporioides, C. acutatum kompleksi, C. scovillei, C. lindemuthianum) (mantar). Antraknoz Colletotrichum türlerinin (domateste en çok C. coccodes) yaptığı, özellikle olgun meyvede yuvarlak, su emmiş gibi çökük lekelerle başlayan bir hastalıktır; lekelerin ortası koyulaşır, nemli havada pembe-turuncu spor kümeleri görülür. Domateste köklerde siyah benekli kök çürüklüğü de yapabilir; biberde meyve çürüklüğü ve hasat sonrası kayıplar yüksektir.
Bacillus ile antraknoz üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Domates antraknozu için doğrudan çalışma az; en güçlü kanıt biberden gelir: B. subtilis GYUN-2311 biber antraknozunda %72 kontrol sağlamış ve tarla koşulunda ilaçla birlikte en iyi sonucu vermiştir. B. velezensis suşları (LQ-03, HG-8-2) lipopeptitleriyle biber meyvesinde lezyonu ve çürüklüğü azaltmış, mangoda %52 etkinlik görülmüştür; patateste C. coccodes'a karşı B. subtilis izolatı misel gelişimini yaklaşık %53–55 engellemiştir. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
