Bağ mildiyösü nasıl anlaşılır?
- Yaprak üstünde ışığa tutunca yağlı görünen, sarımsı yuvarlak 'yağ lekeleri'; lekenin altında sabah saatlerinde beyaz, kar gibi küf.
- Lekeler kahverengi ölür.
- Salkımlar ve genç taneler gri-beyaz küflenir, büyük taneler kahverengi-mor buruşur ('deri tane').
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Çin'de B. megaterium BMJBN02 beş yıllık parsel denemesinde bağ mildiyösüne karşı ticari bir fungisitle (%0,1 nikotinil morfolin) yaklaşık aynı düzeyde koruma sağlamış, bunu salisilik asit ve savunma (PR) genleri üzerinden bitkinin direncini uyararak yapmıştır. B. subtilis GLB191 süzüntüsü yaprakta sporlanmayı %97,6 azaltmış, etkisini surfaktin ve fengisin ile hem doğrudan hem savunmayı uyararak göstermiştir. B. velezensis suşları (Buz14, KOF112) saksı/yaprak diski denemelerinde zoospor salınımını ve hareketini engelleyip asmada savunmayı (stilben, kitinaz, glukanaz) artırmıştır. B. licheniformis ve B. pumilus ile bağ mildiyösünde DOI'si doğrulanabilen hakemli bir çalışma bulunamamıştır.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
Beş yıllık parsel denemesinde BMJBN02'nin mildiyöye karşı sağladığı direnç etkisi, ticari fungisit %0,1 nikotinil morfolinin etkisine yaklaşık eşit oldu (özette yüzde verilmemiştir).
Mekanizma: Bitkide uyarılmış dayanıklılık: salisilik asit (SA) içeriği ve savunma (PR) genlerinin ifadesinde artış
GLB191 süzüntüsünün yaprağa uygulanması P. viticola sporlanmasını su uygulamasına göre %97,6 azalttı. Surfaktin ve fengisin üretemeyen mutantlarla, iki lipopeptidin de hem doğrudan etki hem savunma uyarımında rol aldığı gösterildi.
Mekanizma: Surfaktin + fengisin: patojene doğrudan etki ve bitki savunmasının uyarılması (savunma genleri, kaloz birikimi)
Yarı kontrollü koşullarda Buz14 süzüntüsü mildiyöye karşı belirgin koruma sağladı; %25 konsantrasyonda sporlanma neredeyse tamamen durdu (sporlanan yaprak alanı Buz14'te %0,3, su kontrolünde %10,4). Süzüntü zoospor salınımını ve hareketini azalttı, asmada stilben üretimini artırdı; bakteri besiyeri (LB) tek başına da kısmi etki gösterdi.
Mekanizma: Antibiyoz (zoospor salınımı ve hareketinin engellenmesi) + bitki savunmasının uyarılması (stilben üretimi)
KOF112 mildiyöye karşı biyolojik kontrol etkisi gösterdi; en yüksek dozda (1×10⁸ kob/mL) yaprak disklerinde belirti tamamen bastırıldı. Bakteri P. viticola sporangiumlarından zoospor salınımını engelledi (zoospor çimlenmesini engellemedi) ve asma yapraklarında kitinaz ve β-1,3-glukanaz genlerini belirgin artırdı (özette yüzde verilmemiştir; bağ denemesi yapılmamıştır).
Mekanizma: Antimikrobiyal peptit/poliketit üretimi, zoospor salınımının engellenmesi; biyotik uyarıcı olarak kitinaz ve glukanaz genlerinin uyarılması
Sık sorulan sorular
Bağ mildiyösü belirtileri nelerdir?
Yaprak üstünde ışığa tutunca yağlı görünen, sarımsı yuvarlak 'yağ lekeleri'; lekenin altında sabah saatlerinde beyaz, kar gibi küf. Lekeler kahverengi ölür. Salkımlar ve genç taneler gri-beyaz küflenir, büyük taneler kahverengi-mor buruşur ('deri tane').
Bağ mildiyösü neden olur?
Etmeni Plasmopara viticola (oomiset). Bağ mildiyösü Plasmopara viticola adlı oomiset (su küfü) ile olur. Yaprağın üst yüzünde yağ lekesi gibi sarımsı lekeler, alt yüzünde beyaz küf tabakası oluşur; salkımlar ve genç taneler kahverengileşip kurur, şiddetli yıllarda ürünün büyük kısmı kaybedilir.
Bacillus ile bağ mildiyösü üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Çin'de B. megaterium BMJBN02 beş yıllık parsel denemesinde bağ mildiyösüne karşı ticari bir fungisitle (%0,1 nikotinil morfolin) yaklaşık aynı düzeyde koruma sağlamış, bunu salisilik asit ve savunma (PR) genleri üzerinden bitkinin direncini uyararak yapmıştır. B. subtilis GLB191 süzüntüsü yaprakta sporlanmayı %97,6 azaltmış, etkisini surfaktin ve fengisin ile hem doğrudan hem savunmayı uyararak göstermiştir. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
