Beyaz çürüklük nasıl anlaşılır?
- Gövdede açık renkli, ıslak görünümlü leke hızla büyür ve üzeri pamuk gibi bembeyaz, kabarık küfle kaplanır.
- Gövde içi boşalır; kesince içinde fare pisliğine benzeyen siyah, sert sklerotlar (2–10 mm) bulunur.
- Lezyonun üstündeki kısım aniden solar.
- Marul ve lahanada baş tabanı sulu çürür.
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Domateste B. amyloliquefaciens/velezensis FZB42'nin fengisini sistemik dayanıklılığı uyararak sera denemesinde gövde lezyonlarını küçültmüştür. Diğer kültürlerde B. subtilis Tu-100 kolzada iki tarlada hastalığı azaltmış, B. velezensis Bac20 marulda yakın tür S. minor'a karşı %71,7 koruma sağlamış, B. amyloliquefaciens ARP23/MEP218 soyada yaprak uygulamasıyla korumuştur. Mekanizma: iturin, fengisin, surfaktin, oksalik asit oluşumunun engellenmesi ve ISR. Domateste sayısal tarla verisi bulunamamıştır; B. licheniformis için doğrudan çalışma bulunamamıştır.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
Saflaştırılmış fengisin (100 µg/ml) uygulanan domateslerde gövde lezyon boyu yalnız patojen verilenlere göre belirgin küçüldü; savunma genleri (GST, SOD, PAL, HMGR, MPK3) 48. saatte en yüksek düzeye çıktı (özette yüzde verilmemiştir).
Mekanizma: Fengisin: mantar miselinde yapı bozukluğu ve ROS birikimi; bitkide ISR
Tohum peleti formülasyonu iki tarlada da hastalık görülme oranı ve indeksini önemli ölçüde azalttı, bitki kuru ağırlığını artırdı; tohum verimi bir lokasyonda kontrole göre anlamlı yüksek oldu (özette yüzde verilmemiştir).
Mekanizma: İturin (ituC, ituD) ve basilisin (bacAB, bacD) genleri; iturin üretimi gösterildi
Serada marul çöküşünü (lettuce drop) %71,7 oranında kontrol etti; erken dönemde yapraklarda oksalik asit oluşumunu engelleyerek enfeksiyonu geciktirdi.
Mekanizma: Surfaktin, iturin (yüksek) ve fengisin lipopeptitleri; oksalik asit oluşumunun baskılanması
S. sclerotiorum'u ikili kültür ve bölmeli petri testlerinde %74'e kadar engelledi; soya fidelerinde sürgün uzunluğu %31,2, toplam yaş ağırlık %33,5 arttı; kopuk yaprak testinde hastalık ilerlemesi azaldı.
Mekanizma: Mantar hücresinde ROS birikimi ve zar hasarı, oksalik asit üretiminin düşmesi; siderofor, IAA; savunma genleri (PR1-2, PR10, PAL1) uyarımı
Yaprağa uygulama, S. sclerotiorum gövde çürüklüğüne karşı işlenmemiş ve lipopeptit üretmeyen B. subtilis verilen bitkilere göre anlamlı koruma sağladı; sklerot çimlenmesi ve misel yapısı bozuldu (özette yüzde verilmemiştir).
Mekanizma: Siklik lipopeptitler: MEP218'de iturin A, ARP23'te surfaktin + fengisin
Sık sorulan sorular
Beyaz çürüklük belirtileri nelerdir?
Gövdede açık renkli, ıslak görünümlü leke hızla büyür ve üzeri pamuk gibi bembeyaz, kabarık küfle kaplanır. Gövde içi boşalır; kesince içinde fare pisliğine benzeyen siyah, sert sklerotlar (2–10 mm) bulunur. Lezyonun üstündeki kısım aniden solar.
Beyaz çürüklük neden olur?
Etmeni Sclerotinia sclerotiorum (mantar). Sclerotinia sclerotiorum, 400'den fazla bitkiyi hastalandıran, toprakta siyah sert sklerotlarla yıllarca yaşayan bir mantardır. Gövde ve meyvede sulu, açık renkli çürüklük, üzerinde beyaz pamuksu küf ve küf içinde siyah sklerotlar oluşur; çürüyen gövdenin üstü solar.
Bacillus ile beyaz çürüklük üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Domateste B. amyloliquefaciens/velezensis FZB42'nin fengisini sistemik dayanıklılığı uyararak sera denemesinde gövde lezyonlarını küçültmüştür. Diğer kültürlerde B. subtilis Tu-100 kolzada iki tarlada hastalığı azaltmış, B. velezensis Bac20 marulda yakın tür S. minor'a karşı %71,7 koruma sağlamış, B. amyloliquefaciens ARP23/MEP218 soyada yaprak uygulamasıyla korumuştur. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
