Fusarium kök ve kök boğazı çürüklüğü nasıl anlaşılır?
- Kök boğazında toprak seviyesinde kahverengi-koyu kahve, çökük, kuru çürüklük; çürük gövdenin dibini halka gibi sarabilir.
- Kabuk kazındığında altı kahverengidir, renklenme gövdede 10–30 cm yukarı çıkar (Fusarium solgunluğundan farkı: renklenme kısa mesafede kalır ve kök boğazında yoğundur).
- Ana kökler kahverengileşir, kök kabuğu soyulur.
- Nemli ortamda çürüğün üstünde pembe-beyaz küf.
- Yaşlı yapraklar sararır, ilk meyve tutumunda bitki aniden pörsür.
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Domateste B. subtilis suşları (EU07, MBI600, GB03, FZB24) ve B. pumilus SE34 ile yapılan sera/saksı çalışmalarında FORL kaynaklı kök ve kök boğazı çürüklüğü azalmıştır (EU07 ile %75, MBI600 ile %38–47). Etki; hücre duvarı parçalayan enzimler, lipopeptitler ve bitkide SA/JA yollarının uyarılmasıyla (ISR) ilişkilidir. Tarla verisi sınırlıdır; B. licheniformis ve B. megaterium için doğrudan çalışma bulunamamıştır.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
10^6 CFU/ml uygulamada hastalık görülme oranını %75 azalttı; ticari karşılaştırma suşu QST 713'ün etkisi %52'de kaldı.
Mekanizma: Litik enzimler (selülaz, proteaz, 1,4-β-glukanaz) ile mantar hücre duvarının parçalanması
FORL, Rhizoctonia solani ve Pythium ultimum'a karşı tek uygulamada %38–47 kontrol etkisi sağladı (kimyasal ilaç %63–78; B. amyloliquefaciens QST713 ile benzer); sürgün ve kök uzunluğunu artırdı.
Mekanizma: Güçlü kök kolonizasyonu, SA ve JA/ET savunma genlerinin uyarılması (ISR), oksin genleri ile büyüme teşviki
Tüm suşlar bitki gelişimini artırdı (en çok B. pumilus SE34); hastalığı tek başına en çok GB03 ve FZB24 baskıladı; Bacillus suşları hymexazol veya acibenzolar-S-methyl ile birlikte uygulandığında baskılama daha da yüksekti. (Özette yüzde değer verilmemiştir.)
Mekanizma: Kök kolonizasyonu, bitki gelişimini teşvik, ISR; kimyasallarla entegre kullanım
Sık sorulan sorular
Fusarium kök ve kök boğazı çürüklüğü belirtileri nelerdir?
Kök boğazında toprak seviyesinde kahverengi-koyu kahve, çökük, kuru çürüklük; çürük gövdenin dibini halka gibi sarabilir. Kabuk kazındığında altı kahverengidir, renklenme gövdede 10–30 cm yukarı çıkar (Fusarium solgunluğundan farkı: renklenme kısa mesafede kalır ve kök boğazında yoğundur). Ana kökler kahverengileşir, kök kabuğu soyulur.
Fusarium kök ve kök boğazı çürüklüğü neden olur?
Etmeni Fusarium oxysporum f. sp. radicis-lycopersici (FORL) (mantar). Fusarium oxysporum f. sp. radicis-lycopersici (FORL) kökü ve kök boğazını çürüten bir toprak mantarıdır; solgunluk etmeninden farklı olarak kök boğazında kahverengi çürüklük ve kök kaybı yapar. Belirtiler genelde ilk meyve tutumu döneminde alt yaprakların sararması, bitkinin pörsümesi ve kök boğazında koyu lezyonlar şeklindedir.
Bacillus ile fusarium kök ve kök boğazı çürüklüğü üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Domateste B. subtilis suşları (EU07, MBI600, GB03, FZB24) ve B. pumilus SE34 ile yapılan sera/saksı çalışmalarında FORL kaynaklı kök ve kök boğazı çürüklüğü azalmıştır (EU07 ile %75, MBI600 ile %38–47). Etki; hücre duvarı parçalayan enzimler, lipopeptitler ve bitkide SA/JA yollarının uyarılmasıyla (ISR) ilişkilidir. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
