← Bitki Hastalıkları

Stemphylium yaprak lekesi / kahverengi leke

Stemphylium vesicarium, S. solani, S. lycopersici

MantarYapraklarBacillus kanıtı: zayıf

Stemfilyum (gri yaprak lekesi) Stemphylium solani, S. lycopersici ve S. vesicarium mantarlarının yaptığı, yapraklarda önce küçük koyu kahverengi benekler, sonra ortası grileşip çatlayan ve sarı haleli lekelerle seyreden bir hastalıktır. Lekelerin ortası dökülüp yaprakta delikler kalabilir, ağır durumda yapraklar sararıp dökülür. Sıcak ve nemli, uzun süre yaprak ıslaklığı olan koşullarda şiddetlenir.

Woudenberg J.H.C., Hanse B., van Leeuwen G.C.M., Groenewald J.Z., Crous P.W. 2017. Stemphylium revisited. Studies in Mycology 87:77–103. DOI

Stemphylium yaprak lekesi / kahverengi leke belirtisi (temsili görsel)
Temsili görsel · yapay zekâ ile hazırlandı

Stemphylium yaprak lekesi / kahverengi leke nasıl anlaşılır?

  • Domateste yaprakta küçük (1–3 mm), koyu kahve-siyah, köşeli lekeler; ortası kuruyup gri olur ve çatlayıp düşer ('saçma deliği'), çevresinde sarı hale.
  • Soğanda yaprak üzerinde oval, sarımsı-açık kahve lekeler, uçlar kararıp kurur.
  • Armutta meyvede kahverengi, çökük lekeler.

Bu belirtiyi görürseniz

Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.

Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.

Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar

Domateste bu 5 türle doğrudan Stemphylium çalışması bulunamadı. Aynı etmen S. lycopersici'ye karşı B. subtilis DYHS2 laboratuvarda %52, kopartılmış yaprakta %79 engelleme sağlamış; pırasa-soğan türü bitkide B. velezensis GFB08'in fengisini S. vesicarium'u baskılamıştır. Kanıt laboratuvar düzeyindedir.

Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.

B. subtilis · DYHS2Cyclocodon lancifolius (etmen: Stemphylium lycopersici – domateste de hastalık yapan tür) · laboratuvar + kopartılmış yaprak

DYHS2 ikili kültürde S. lycopersici gelişimini %51,80, kopartılmış yaprak denemesinde %78,82 oranında engelledi.

Mekanizma: Antagonizma (antifungal metabolitler); özette ayrıntı yok

Yang X., Dang Y.-C., Chen J.-Z. ve ark. 2024. Preliminary study on Cyclocodon lancifolius leaf blight and screening of Bacillus subtilis as a biocontrol agent. Frontiers in Microbiology 15:1459868 · DOI
B. velezensis (B. amyloliquefaciens grubu) · GFB08yeşil soğan (Welsh onion; etmen: Stemphylium vesicarium) · laboratuvar

Saflaştırılmış fengisin S. vesicarium dahil üç yaprak patojenine karşı güçlü, geniş spektrumlu etki gösterdi; bacillomisin D yalnızca Colletotrichum spaethianum'u engelledi; suş tohum aşamasında büyüme teşviki sağladı (özette yüzde değer verilmemiştir).

Mekanizma: Fengisin (ana etken), bacillomisin D, uçucu bileşikler (asetik asit)

Cho Y.-T., Ting H.-M., Wang B.-W. ve ark. 2025. Integrating genomics and targeted metabolite profiling to elucidate disease-suppression mechanisms of Bacillus velezensis GFB08. Current Research in Microbial Sciences 9:100503 · DOI

Sık sorulan sorular

Stemphylium yaprak lekesi / kahverengi leke belirtileri nelerdir?

Domateste yaprakta küçük (1–3 mm), koyu kahve-siyah, köşeli lekeler; ortası kuruyup gri olur ve çatlayıp düşer ('saçma deliği'), çevresinde sarı hale. Soğanda yaprak üzerinde oval, sarımsı-açık kahve lekeler, uçlar kararıp kurur. Armutta meyvede kahverengi, çökük lekeler.

Stemphylium yaprak lekesi / kahverengi leke neden olur?

Etmeni Stemphylium vesicarium, S. solani, S. lycopersici (mantar). Stemfilyum (gri yaprak lekesi) Stemphylium solani, S. lycopersici ve S. vesicarium mantarlarının yaptığı, yapraklarda önce küçük koyu kahverengi benekler, sonra ortası grileşip çatlayan ve sarı haleli lekelerle seyreden bir hastalıktır. Lekelerin ortası dökülüp yaprakta delikler kalabilir, ağır durumda yapraklar sararıp dökülür.

Bacillus ile stemphylium yaprak lekesi / kahverengi leke üzerine yapılmış çalışma var mı?

Evet. Domateste bu 5 türle doğrudan Stemphylium çalışması bulunamadı. Aynı etmen S. lycopersici'ye karşı B. subtilis DYHS2 laboratuvarda %52, kopartılmış yaprakta %79 engelleme sağlamış; pırasa-soğan türü bitkide B. velezensis GFB08'in fengisini S. vesicarium'u baskılamıştır. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.

Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?

Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.

Domates için diğer hastalıklar

Proverim nedir, ne değildir? Proverim, Tarım ve Orman Bakanlığı lisanslı, beş Bacillus türü içeren bir mikrobiyal gübredir (bitki besleme ürünü). Zirai ilaç değildir; hastalık ya da zararlıya karşı ilaç yerine kullanılmaz ve yalnızca etiketindeki talimata göre uygulanır. Ayrıntılar: İlkelerimiz ve yasal bilgilendirme.
Fotoğraf gönderin, ön değerlendirme alın