← Bitki Hastalıkları

Domates yaprak küfü

Fulvia fulva (syn. Cladosporium fulvum, Passalora fulva)

MantarYapraklarBacillus kanıtı: orta

Yaprak küfü yalnızca domatese özgü Fulvia fulva (Cladosporium fulvum) mantarının yaptığı, özellikle seralarda görülen bir hastalıktır. Yaprağın üst yüzünde soluk sarı lekeler, alt yüzünde önce beyaz sonra zeytin yeşili-kahverengi kadifemsi küf oluşur; gözenekler tıkandığı için yapraklar kıvrılır, solar ve dökülür. Yüksek nem (%85'in üzeri) ve havalandırması zayıf seralarda hızla yayılır.

Thomma B.P.H.J., van Esse H.P., Crous P.W., de Wit P.J.G.M. 2005. Cladosporium fulvum (syn. Passalora fulva), a highly specialized plant pathogen as a model for functional studies on plant pathogenic Mycosphaerellaceae. Molecular Plant Pathology 6(4):379–393. DOI

Domates yaprak küfü belirtisi (temsili görsel)
Temsili görsel · yapay zekâ ile hazırlandı

Domates yaprak küfü nasıl anlaşılır?

  • Yaprak üstünde sınırları belirsiz, soluk yeşil-sarı lekeler; lekenin tam altında, yaprağın alt yüzünde kadife gibi önce zeytin yeşili, sonra mor-kahverengi küf.
  • Lekeler birleşir, yaprak kıvrılıp kurur.
  • Nadiren çiçek ve meyveye geçer.

Bu belirtiyi görürseniz

Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.

Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.

Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar

Domates rizosferinden izole edilen B. subtilis WXCDD105'in süzüntüsü yaprak küfü etmeninin misel gelişimini %94 engellemiş ve saksı denemesinde hastalıkta %72 kontrol sağlamıştır. B. amyloliquefaciens SF14 uçucu bileşikleri ve süzüntüsüyle etmeni baskılamış, serada hastalık çıkışını ve şiddetini düşürmüştür; B. velezensis NKG-2 de Fulvia fulva'ya karşı antagonizma ve kitinaz/glukanaz üretimi göstermiştir. Tarla verisi yoktur.

Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.

B. subtilis · WXCDD105domates · laboratuvar + saksı

Steril süzüntü Cladosporium fulvum misel gelişimini %94,44 (Botrytis'i %95,28) engelledi; saksı denemesinde yaprak küfünde %72,07, kurşuni küfte %74,70 kontrol sağladı; tohum çimlenmesi ve fide gelişimi arttı.

Mekanizma: Antifungal metabolitler (antibiyoz), bitki büyümesini teşvik

Wang H., Shi Y., Wang D. ve ark. 2018. A biocontrol strain of Bacillus subtilis WXCDD105 used to control tomato Botrytis cinerea and Cladosporium fulvum Cooke and promote the growth of seedlings. International Journal of Molecular Sciences 19(5):1371 · DOI
B. amyloliquefaciens · SF14 (Fas bölgesi izolatı; diğer bakteri ve Trichoderma izolatlarıyla karşılaştırmalı)domates · laboratuvar + sera

SF14 dahil tüm bakteri izolatlarının uçucu bileşikleri C. fulvum misel gelişimini %38,8–57,4 engelledi, hücresiz süzüntüler de gelişimi belirgin baskıladı; sera denemesinde test edilen tüm izolatlar yaprak küfünün çıkışını ve şiddetini azalttı.

Mekanizma: Uçucu organik bileşikler ve hücresiz süzüntüdeki antifungal metabolitler

Belabess Z., Gajjout B., Legrifi I., Barka E.A., Lahlali R. 2024. Exploring the antifungal activity of Moroccan bacterial and fungal isolates and a strobilurin fungicide in the control of Cladosporium fulvum, the causal agent of tomato leaf mold disease. Plants 13(16):2213 · DOI
B. velezensis (B. amyloliquefaciens grubu) · NKG-2domates · laboratuvar + saksı

NKG-2 Fulvia fulva dahil 6 önemli patojen mantara karşı laboratuvarda antagonizma ve uçucu bileşik etkisi gösterdi; saksı denemesinde yalnız patojen verilen domateslerde hastalık şiddeti %65 iken bakteri uygulananlarda yaklaşık %25'te kaldı (özette saksı denemesinin hangi patojenle yapıldığı ayrıca belirtilmemiştir).

Mekanizma: Kitinaz, selülaz, β-glukanaz, amilaz; uçucu bileşikler; IAA ve siderofor ile büyüme teşviki

Myo E.M., Liu B., Ma J. ve ark. 2019. Evaluation of Bacillus velezensis NKG-2 for bio-control activities against fungal diseases and potential plant growth promotion. Biological Control 134:23–31 · DOI

Sık sorulan sorular

Domates yaprak küfü belirtileri nelerdir?

Yaprak üstünde sınırları belirsiz, soluk yeşil-sarı lekeler; lekenin tam altında, yaprağın alt yüzünde kadife gibi önce zeytin yeşili, sonra mor-kahverengi küf. Lekeler birleşir, yaprak kıvrılıp kurur. Nadiren çiçek ve meyveye geçer.

Domates yaprak küfü neden olur?

Etmeni Fulvia fulva (syn. Cladosporium fulvum, Passalora fulva) (mantar). Yaprak küfü yalnızca domatese özgü Fulvia fulva (Cladosporium fulvum) mantarının yaptığı, özellikle seralarda görülen bir hastalıktır. Yaprağın üst yüzünde soluk sarı lekeler, alt yüzünde önce beyaz sonra zeytin yeşili-kahverengi kadifemsi küf oluşur; gözenekler tıkandığı için yapraklar kıvrılır, solar ve dökülür.

Bacillus ile domates yaprak küfü üzerine yapılmış çalışma var mı?

Evet. Domates rizosferinden izole edilen B. subtilis WXCDD105'in süzüntüsü yaprak küfü etmeninin misel gelişimini %94 engellemiş ve saksı denemesinde hastalıkta %72 kontrol sağlamıştır. B. amyloliquefaciens SF14 uçucu bileşikleri ve süzüntüsüyle etmeni baskılamış, serada hastalık çıkışını ve şiddetini düşürmüştür; B. velezensis NKG-2 de Fulvia fulva'ya karşı antagonizma ve kitinaz/glukanaz üretimi göstermiştir. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.

Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?

Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.

Domates için diğer hastalıklar

Proverim nedir, ne değildir? Proverim, Tarım ve Orman Bakanlığı lisanslı, beş Bacillus türü içeren bir mikrobiyal gübredir (bitki besleme ürünü). Zirai ilaç değildir; hastalık ya da zararlıya karşı ilaç yerine kullanılmaz ve yalnızca etiketindeki talimata göre uygulanır. Ayrıntılar: İlkelerimiz ve yasal bilgilendirme.
Fotoğraf gönderin, ön değerlendirme alın